Баракаев Нусратилла Ражабович
Бухоро муҳандислик-технология институти ректори, профессор
Шанхай Ҳамкорлик Ташкилотининг Самарқанд саммити жахон сиёсати ва дипломатиясида янги тарихий саҳифа бўлиб кирди. Чунки, дунё етакчилари томонидан бугунги кунда ишонч ва ўзаро бир-бирини тушуниш тақчиллиги сезилаётган, қарама-қаршиликлар ва можаролар кузатилаётган бир шароитда Ўзбекистон Республикаси раислигида манфаатли ҳамкорлик алоқаларини янги сифат босқичига кўтаришга хизмат қиладиган, ўзаро мулоқот ва фикр алмашиш муҳитини ўзига жамлаган, ўзбек давлатчилиги ва дипломатиясининг тарихий тажрибаси ва ютуқларини ўзида мужассам этган яхлит тамаддуний мулоқот майдони яратилди.
Ўзбекистон раислигидаги Самарқанд саммити бу ташкилотнинг 20 йиллик фаолиятида туб бурилиш ясади, десак хато бўлмайди. Ваҳоланки, “Самарқанд руҳи” ташкилотга аъзо давлатлар раҳбарлари шуурида дунёни тушуниш ва ўзаро ишонч туйғуларини мустаҳкамлаш билан бир қаторда, Президентимиз таъбири билан айтганда, “Ҳар биримиз кучли бўлсаккина ШҲТ кучли бўлади” тамойилини чуқур англаш имконияти яратилди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Шанхай Ҳамкорлик Ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарлари кенгашининг мажлисидаги нутқида ШҲТ ўз тараққиётининг янги, янада масъулиятли босқичига қадам қўйганлиги, зиммамизда ҳамкорликнинг кўплаб устувор вазифаларини биргаликда ҳал этиш масъулияти турганлигини алоҳида таъкидлаб ўтди. Айникса, транспорт ва иқтисодий ўзаро боғлиқлик, саноат ва технологиялар кооперацияси, рақамли тараққиёт ва яшил энергетика борасидаги концептуал ғоялари ташкилот янги стратегиясини белгилашда тамал тоши бўлиб хизмат қилиши ҳеч кимга шуҳба уйғотмайди.
Ташкилотнинг блокларга қўшилмаслик мақомини ва унинг очиқлигини сақлаб қолиш тамойилига содиқлиги ўта муҳимдир.
Давлатимиз раҳбари, айниқса, минтақадаги геосиёсий вазиятга алоҳида фикр юритар экан, мамлакатлар етакчилари эътиборини Афғонистондаги вазиятга яна бир бор тортиб, “… ўтмишдаги хатоларни такрорламаслигимиз ва Афғонистонни унинг муаммолари билан ёлғиз қолдирмаслигимиз лозим”лиги, жафокаш афғон халқига кўмаклашиш бугунги кунда долзарблик касб этаётганини таъкидлаб ўтди. Айниқса, қўшни давлат билан чегарадош ҳудуд – Термиз шаҳрида Афғонистонга гуманитар ёрдам бериш жамғармасини тузиш ташаббуси диққатга сазовор.
Ўта мураккаб тангликларни бошидан ўтказаётган Афғонистоннинг жафокаш халқини Ўзбекистон доимо ҳар томонлама қўллаб-қувватлаб келмоқда. Афғон замини тинчлик ва барқарор тараққиётнинг муқимлашуви, республикамизнинг экспорт салоҳияти кескин ошишига, транспорт-логистика тизими такомиллашувига, юк ташиш харажатлари сезиларли даражада камайиши, табиийки, иқтисодиётимиз ривожига хизмат қилади. Афғонистон давлати ва халқи учун ҳам манфаатли бўлади.
Давлатимиз раҳбари шунингдек, ШҲТ доирасида университет ректорлари форуми, маданият ва туризм кунлари, қўшма спорт тадбирлари ва универсиадалар сингари қўшимча форматларни таъсис этиш таклифи билан чиқди ва бу ғоят муҳим ташаббус бўлди.
Шанхай Ҳамкорлик Ташкилотининг Самарқанд саммити Янги Ўзбекистонни жаҳон ҳамжамиятининг янги сиёсий, иқтисодий, маънавий-маърифий, ижтимоий имкониятлари янада юқори сифат босқичига кўтарилаётганини, ўзбек дипломатияси янги руҳият билан нафас олаётганини, “вазмин”ликдан ташаббускорлик, конструктивлик, прагматизм ва ҳамкорликка очиқлик каби асосий тамойилларга асосланганлигини намоён этди.
