- Таърифи: Сервитут — бошқа шахсларнинг мулкидан чекланган ҳолда фойдаланиш ҳуқуқидир.
- Белгиланиш тартиби: Сервитут томонлар ўртасидаги битим асосида белгиланади ва белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим.
- Низоларни ҳал этиш: Агар томонлар келиша олмасалар, сервитут белгилаш масаласи суд томонидан ҳал этилади.
Фойдаланиш мақсадлари ва шартлари
- Қўлланиш соҳалари: Сервитут қуйидаги эҳтиёжлар учун белгиланиши мумкин:
- Пиёда ва транспортда ўтиш;
- Электр, алоқа ва қувур линияларини ўтказиш;
- Сув билан таъминлаш;
- Бошқа ҳаётий муҳим эҳтиёжларни қондириш.
- Тўлов масаласи: Мулк эгаси, агар қонунда бошқача ҳолат бўлмаса, сервитутдан фойдаланувчидан мутаносиб ҳақ талаб қилишга ҳақлидир.
- Мулкдор ҳуқуқлари: Ер участкасида сервитут белгиланиши эгасининг ушбу участкага эгалик қилиш ва уни тасарруф этиш ҳуқуқидан маҳрум қилмайди.
- Гаров ва сотув: Ундирув гаровдаги ерга қаратилганда ёки ер сотилганда, бино ва иншоотлардан фойдаланиш учун зарур бўлган ер қисмига сервитут ҳуқуқи сақланиб қолиши мумкин.
- Бошқа фойдаланувчилар: Участка мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ёки доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан берилган шахслар ҳам сервитут белгилашни талаб қилишлари мумкин.
