Ўзбекистон Энергетика вазирлиги ва «Ҳудудгазтаъминот» АЖ ижтимоий тармоқларда иссиқхоналарга газ етказиб беришни тўхтатиш билан боғлиқ эълон қилинган мурожаатларни таҳлил қилиб, иссиқхоналарнинг куз-қиш мавсумида муқобил ёқилғи манбаларига ўтиши — улар билан тузилган шартномаларда назарда тутилганлигини эслатиб ўтади.
Бундан ташқари, иссиқхоналар раҳбарларига хўжалик юритувчи субъектлар учун мавсумий газ чекловлари ва уни истеъмол қилиш ҳажмининг ўсиши пайтида биринчи навбатда аҳоли, ижтимоий аҳамиятга эга бўлган объектлар ҳамда мамлакатни электр энергияси билан таъминлайдиган иссиқлик электр станцияларини табиий газ билан таъминлаш мақсадида муқобил ёқилғи турига тўлиқ ўтишнинг муҳимлиги тушунтирилмоқда.
Шуни ҳам ҳисобга олиш керакки, табиий газнинг физик ва кимёвий хусусиятларидан келиб чиқиб, куз-қиш мавсумида транспортировка қилиш жараёнлари анча мураккаблашиши сабабли, ушбу даврларда аҳоли ва ижтимоий соҳа объектларини табиий газ билан узлуксиз таъминлаш долзарб вазифалардан бирига айланади.
Юқоридаги далилларга асосланиб, иссиқхона хўжаликларида кўмир каби муқобил ёқилғининг мавжудлиги ва улардан фойдаланишнинг аҳамияти ортиб бормоқда.
Бу ҳаракатлар нафақат мамлакатимизнинг қимматбаҳо табиий ресурслардан самарали фойдаланишни амалга ошириш, балки тадбиркорлар учун ҳам бевосита манфаатлидир, чунки қайта тикланмайдиган ресурс ҳисобланган табиий газнинг харажатлари ошиб боради. Бундан ташқари, иссиқхоналарда самарали саноат ишланмаларини ўрганиш ва улардан фойдаланиш, ностандарт газ ускуналаридан воз кечиш ҳам иссиқхона ва унда фаолият қилаётган одамлар хавфсизлигининг кафолати ҳисобланади.
Шунингдек, сувуқ мавсумда иссиқхонанинг узлуксиз ишлаши кафолати бўлган муқобил турдаги ёқилғининг мавжудлиги тадбиркорнинг манфаати ҳисобланади. Шуни эсда тутиш керакки, бугунги кунда муқобил турдаги ёқилғининг мавжудлиги табиий газ етказиб бериш бўйича ҳам қоидалар талаби, ҳам шартнома шартидир. Куз-қиш мавсумида табиий газ етказиб беришда кутилмаган вазият юзага келган тақдирда фақат захира ёқилғи туридан фойдаланиш тадбиркорга етиштирилган маҳсулотни асраш имконини бериши аниқ. Бунинг учун зарур бўлган кўникмаларни олдиндан ишлаб чиқиш муҳимдир.
Ҳисоб-китоблар ва мавжуд амалиёт таҳлиллари шуни кўрсатадики, экин тури ва майдони (1 гектар учун), маҳсулот етиштириш технологияси (гидропоника) ҳамда табиий шароити бир хил бўлган ҳудуддаги иссиқҳона хўжалигида мавсум давомида помидор маҳсулотини етиштириш учун умумий сарф ҳаражатлар калькуляциясида табиий газ ва кўмир ёқилғисини улушини ҳисобга олган ҳолда таҳлил этилганида, кўмир ёқилғисида маҳсулот етиштириш табиий газга нисбатан 33 фоизга арзон тушиши ёки мавсум давомида 220 млн сўмгача қўшимга даромад келтириш имконияти юзага келиши кузатилган.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 20 ноябрдаги «Иссиқхона комплексларини ривожлантириш учун қўшимча шарт-шароитлар яратиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4020-сон қарорида энергиянинг муқобил манбалари, энергия самарадор ва энергия тежамкор технологиялардан фойдаланган ҳолда замонавий иссиқхона комплексларини яратиш асосий йўналиш этиб белгиланган.
Шу жумладан, ушбу чора-тадбирлар Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4-октабрда «2022/2023 йиллар куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишларини жадаллаштириш бўйича амалга ошириладиган чора-тадбирлар тўғрисида»ги 244-сон йиғилиш баёнида назарда тутилган.
